Kerkelijke uitvaart

Afscheid nemen doet altijd pijn. Zeker als sprake is van een langdurig afscheid.
‘Langdurig’ zeker maar niet ‘voor altijd’, omdat wij geloven dat God ons eens weer samenbrengt als Hij ons allemaal thuisbrengt bij Hem, in het Hemelse Jeruzalem.

Dat neemt niet weg dat de dood van een dierbare veel teweegbrengt. Niet alleen moet er veel worden gedaan en georganiseerd. Denk aan de rouwkaarten, de teksten, bloemen. Ook moet worden nagedacht hoe het afscheid vorm moet krijgen. Daarbij gebeurt er veel in je hart. Je moet afscheid nemen van iemand van wie je veel houdt. Er breekt een nieuwe fase aan in het leven. Gevoelens van het verdriet en het gemis komen los.

“Wij moeten niet bedroefd zijn, zoals de heidenen, die geen hoop hebben”, schrijft de apostel Paulus (in zijn eerste brief aan de Christenen van Tessalonika – 1 Tess. 4,14). Daar zit veel waars in. Want wij geloven dat, hoewel Jezus is gestorven, God Hem heeft doen opstaan uit de doden. En ook dat God iedereen “die in Jezus is ontslapen levend met Hem meevoert” (zie: 1 Tess. 4,17). Daarom leven wij met die hoop, waarover de heilige Paulus schrijft. En daarmee krijgt afscheid nemen van een dierbare meteen een zinvollere betekenis. Ons afscheid is geen ‘vaarwel’, maar een ‘tot ziens’. Want na onze dood – zo geloven wij – “zullen wij voor altijd samen zijn met de Heer” (1 Tess. 4,18).

“Troost elkander dan met deze woorden”, schrijft de apostel Paulus vervolgens. En dat doen we, telkens als we in onze gemeenschap afscheid nemen van een broeder of zuster in Christus.

Een Heilige Mis van Requiem of uitvaartmis

Tijdens een Heilige Mis van Requiem of uitvaartviering wordt God dank gebracht voor het leven van de overledene. Het is een Eucharistieviering met een vast patroon (liturgie), volgens het gebruik van de Kerk. De viering gaat vooraf aan de begrafenis of crematie.

Na een woord van welkom volgt meestal een lichtritus, waarbij de kaarsen rondom de baar worden ontstoken. Het licht van de Paaskaars, het symbool van de Verrezen Heer, wordt gebracht rondom het dode lichaam van de overledene om hem zo in het Licht van Christus te plaatsen. Een kort woord over (het leven van) de overledene is hierbij passend.

Daarna volgt de Dienst van het Woord. Aan de hand van lezingen uit de Bijbel – waarbij gekozen kan worden uit passende teksten uit het Oude als het Nieuwe Testament – wordt geluisterd naar de Blijde Boodschap van God, die een God is van levenden en niet van doden. Dit wordt vervolgens overwogen in de preek.

Dan volgt de Dienst van de Eucharistie, de viering van de gedachtenis van het lijden en sterven van Jezus Christus, maar ook van de verrijzenis van Christus uit de dood op de derde dag. Tijdens de Eucharistieviering spreekt de priester de woorden van Jezus uit en worden de gaven van brood en wijn het Lichaam en Bloed van de Verrezen Heer. Het worden gaven van eeuwig Leven, die wij delen en tot ons nemen.

Na het uitreiken van de Heilige Communie wordt de uitvaartmis afgesloten met de laatste gebeden ter aanbeveling (de absoute). Daarbij wordt God gebeden de ziel van de overledene in het Hemels Jeruzalem op te nemen. De kist met het dode lichaam wordt gezegend: eerst met wijwater daarna met wierook.

De uitvaartviering wordt opgedragen voor de zielenrust van de overledene. Vanwege het karakter van de Eucharistie gaat altijd een priester voor. Het Gregoriaans herenkoor zingt de vaste Gregoriaanse en Latijnse gezangen, als Requiem aeternamAbsolve Domine en tot slot het In paradisum. Ook een Ave Maria staat op het programma, evenals een beperkt aantal Nederlandstalige liederen. Maar andere livemuziek (koor of solist) is ook mogelijk.

Een avondwake

Vaak gaat aan een uitvaartviering een avondwake vooraf. De avond vóór de uitvaart komt de familie samen in de kerk om, rondom de baar met het dode lichaam van een dierbare, samen te waken en te bidden. Dit is een eeuwenoude traditie van de Kerk, die teruggaat op de eerste Christenen die bij de overledene waakten met zang en gebed.
Tijdens de avondwake staat de gedachtenis aan de overledene centraal en is er meer ruimte voor teksten als gedichten of andere passende teksten, dan bij de uitvaartviering Meerdere sprekers kunnen iets zeggen over de overledene.

De avondwake wordt geleid door een parochiaan. Het avondwakekoor van onze parochie kan zingen, maar andere livemuziek (koor of solist) is ook mogelijk.

Een viering van Woord en gebed

Een viering van Woord en gebed is vergelijkbaar met een uitvaartviering, het verschil is dat er geen Dienst van de Eucharistie (communie) is. Deze viering wordt afgesloten met een absoute. In deze viering kan pastoor of een avondwakevoorganger voorgaan.

Begraven of cremeren

Tot slot wordt de overledene naar zijn of haar laatste rustplaats begeleid. Dat kan zijn het parochiële kerkhof achter de kerk, een begraafplaats elders of een crematorium, afhankelijk van de keuze van de overledene en/of de familie.

Voorbereiding voor de viering

Voor alle drie de typen liturgische afscheidsvieringen in onze kerk geldt dat deze met zorg en aandacht worden voorbereid. Een en ander uiteraard in samenspraak met de familie en de uitvaartleider. Veel aandacht wordt besteed aan de keuze van de Bijbelteksten, andere teksten, gedichten en de muziek. In de dagen voorafgaand aan de uitvaart brengen zowel de priester, die de uitvaartmis opdraagt, als ook de voorganger van de avondwake één of meerdere rouwbezoeken aan de nabestaanden, om in overleg met de familie de liturgie voor de uitvaart samen te stellen.

Muziek en liederen zijn essentieel in een liturgische viering. Toch is niet ieder muziekstuk of ieder lied passend voor een kerkelijke uitvaart. In beginsel geldt dat muziek of liederen – andere dan door de koren van de parochie gezongen – alleen zijn toegestaan als deze ‘live’ kunnen worden uitgevoerd en passend zijn binnen een liturgische eredienst in de kerk. Muziek van CD’s en dergelijke zijn daarom vaak niet geschikt. Liturgie is de eredienst van levende mensen ter aanbidding van de Levende God. Daar horen bijvoorbeeld echte bloemen bij en geen namaak. Hetzelfde geldt voor het gesproken of gezongen woord en voor muziek.
Enkel bij een condoleance na een avondwake kunnen, indien gewenst, enige muziekstukken van CD worden gedraaid. Ook dan geldt dat het passende muziek behoort te zijn. Bij een keuze van andere dan geestelijke muziekstukken gaat het altijd om de inhoud en veel minder om de artiest.

Het regelen van een uitvaart

Ter voorbereiding op een uitvaart in de kerk, neemt de uitvaartleider op uw verzoek contact op met de parochie. In overleg  worden de afspraken gemaakt voor de dag en het tijdstip van de liturgische vieringen bij de kerkelijke uitvaart.
Vervolgens bespreekt u met de pastoor en/of de voorganger van de gebedsviering de invulling van de kerkelijke uitvaart.

De Rooms-Katholieke uitvaartvereniging Sint Barbara van onze parochie heeft een eigen uitvaartleidster, Lia Rezelman-Beemsterboer. Zij is bekend met de gebruiken en gewoonten rond een kerkelijke uitvaart in onze parochie. Ook als u geen lid bent van deze uitvaartvereniging kunt u gebruik maken van de aangeboden dienstverlening.

Kloosterhof

In Kloosterhof is een rouw- en familiekamer beschikbaar . Deze is dag en nacht voor de directe familie bereikbaar (via een aparte deur in de steeg).

Er is mogelijkheid om een condoleance te houden in Kloosterhof. Eventueel met koffie/thee.

Na afloop van een kerkelijke uitvaartplechtigheid kan in een van de zalen van Kloosterhof een ontvangst worden gehouden voor een condoleance. Daarbij kan – naar wens – een koffietafel worden geserveerd.

R.K. uitvaartvereniging Sint Barbara

Binnen de parochie functioneert een uitvaartvereniging, de Rooms-Katholieke uitvaartvereniging Sint Barbara.

Deze stelt zich ten doel haar leden een waardige uitvaart te verzorgen.
Informeert u zich bij het bestuur van deze uitvaartvereniging naar de rechten en plichten van een lidmaatschap.
Veel informatie vindt u ook op de website www.stbarbaralangedijk.nl.

Meer informatie en/of aanmelding
Dhr. A.M. Bergen (voorzitter)

Mevrouw A. Quax-Biersteker (penningmeester)
email: stbarbaralangedijk@gmail.com

Mevrouw  Lia Rezelman-Beemsterboer (uitvaartleidster)
tel.: 06-53427129

Rouwondersteuning

Als een dierbaar iemand overleden is, ook al weten we soms dat het er aan zou komen, is het een schok wanneer het gebeurt.
Je voelt je koud, verdoofd, leeg… Het is niet te bevatten dat hij of zij er niet meer is. Je leeft in een roes. Vooral de dagen van het afscheid nemen.
Maar als dan de mist is opgetrokken, komt de werkelijkheid van het verlies en het gemis. Rouw gaat gepaard met heel sterke gevoelens. Soms lijkt het alsof je daar helemaal door beheerst wordt.
In onze parochie zijn  vrijwilligers die een tijdje meelopen met mensen met rouw- en verliesgevoelens om het verlies van dierbaren. Zij willen hen een luisterend oor bieden en in die zo moeilijke tijd nabij zijn. Niet alleen voor familie en nabestaanden kort na een uitvaart; iedereen kan en mag om hulp bij het rouwen vragen.

Zes tot acht weken na een uitvaart neemt de contactpersoon van de Werkgroep rouwondersteuning contact op en informeert naar de behoefte. Maar u kunt ook zelf contact zoeken. Zolang als nodig en/of gewenst bieden wij u deze zorg-voor-elkaar aan.

Meer informatie en/of aanmelding

parochiesecretariaat tel.: 0226-312423 email: secretariaat@sintjandedoper.nl